Đất Trồng Cây Cà Phê Loại Nào Tốt Nhất?

Nội Dung Chính

1. Tổng quan về đất trồng cây cà phê

Đất trồng các chất dinh dưỡng ngoài những gì cây trồng nhận được từ không khí và nước (carbon, oxy và hydro) được thu nhận qua đất. Đất và các chất dinh dưỡng của nó có thể đặc trưng theo vùng, thay đổi theo địa chất địa phương và vật liệu gốc. Vì vậy, tùy thuộc vào vị trí của trang trại cà phê trên thế giới, việc quản lý đất sẽ khác nhau.

Trên thực tế, nghiên cứu về đất là một ngành khoa học chuyên sâu, vì vậy tại đây chúng tôi chỉ đề cập một số khái niệm cơ bản liên quan đến đất trồng cà phê. Cà phê arabica có thể thích nghi với các loại đất có nguồn gốc khác nhau và tối ưu nhất trên nền đất thịt sâu, hơi chua, thoát nước tốt, màu mỡ có nguồn gốc núi lửa hoặc đá ong với hàm lượng mùn hợp lý.

Trong khi đó, cà phê robusta không quá đặc biệt về yêu cầu như cà phê arabica và cho thấy khả năng thích nghi rộng hơn. Cà phê robusta có thể được trồng trên đất cát đỏ, đất sét hoặc đất thịt nặng. Cà phê liberica cũng có thể được trồng trên nhiều loại đất khác nhau, từ than bùn đến đất sét và trên đất nghèo dinh dưỡng hơn. Nhìn chung, đất trồng cà phê nên có độ sâu tối thiểu là 70cm. Tầng đất càng sâu thì bộ rễ cây cà phê càng phát triển mạnh, chúng dễ cắm rễ sâu xuống đất để hút nước và chất dinh dưỡng để nuôi cây.

Một số loại đất như đất đỏ bazan, bộ rễ cà phê có thể cắm sâu đến 3m. Ngược lại nếu tầng đất quá mỏng, bộ rễ cây cà phê không có khả năng cắm sâu nên cây chịu hạn kém hơn. Tóm lại, tầng đất mặt sâu, tơi xốp, thoát nước tốt là các yếu tố quan trọng bậc nhất tạo điều kiện cho cây cà phê phát triển tốt.

Bộ rễ cà phê rất háo khí, cần nhiều oxy nên những loại đất sét nặng, kém thoát nước không phù hợp để trồng cà phê. Ngược lại, các loại đất cát nhẹ, thoát nước quá nhanh, khả năng giữ ẩm kém cũng không thuận lợi cho cà phê sinh trưởng và phát triển. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (Food and Agriculture Organization, viết tắt là FAO), phần lớn các loại đất vùng cao nguyên của Ethiopia – nguồn gốc của cây cà phê arabica là Nitosol.

Ở Châu Phi, Nitosol xuất hiện dưới rừng hoặc xavan trên địa hình chia cắt với khí hậu nhiệt đới ẩm. Cây cà phê của Việt Nam chủ yếu được nuôi dưỡng bởi đất Ferralsol và Acrisol – những loại được xem là kém màu mỡ hơn so với Nitosol, thậm chí còn cần tác động cải tạo cao. Nhóm đất Ferralsol (đất đỏ – vàng hay đất đỏ bazan) chiếm khoảng 86%; đất Acrisol (đất xám) và đất khác chiếm tỷ lệ khoảng 14%.

Riêng ở Tây Nguyên, Tây Bắc, Bắc Miền Trung, Đông Nam Bộ diện tích cà phê trồng trên nhóm đất Ferralsol có tỷ lệ từ 90.5-99.7%. Theo tác giả Đoàn Triệu Nhạn, ở Việt Nam cây cà phê phát triển tốt trên các vùng đất đỏ bazan chua nhẹ, phạm vi pH từ 4.5 -5.5. Khi pH nhỏ hơn 4.0 có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cà phê.

Ngoài ra, tương tự như với các cây trồng khác, hàm lượng chất hữu cơ trong đất là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá độ phì đất. Đất để trồng cà phê nên có hàm lượng hữu cơ trên 3%. Nếu đất có hàm lượng hữu cơ quá thấp, trước khi trồng cà phê phải có biện pháp cải tạo đất bằng các loại cây phân xanh, đậu đỗ v.v… hoặc phải đầu tư nhiều phân chuồng lúc trồng mới để đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt.

2. Các loại đất trồng cây cà phê

Dựa trên Bản đồ đất thế giới của FAO / UNESCO (FAO/UNESCO Soil Map of the World).

2.1. Đất Nitosol

Nhóm đất nâu tím, là một trong 30 nhóm đất trong hệ thống phân loại của FAO. Nitosol chiếm khoảng 1.6% tổng diện tích đất liền trên Trái đất. Nitosol chủ yếu được tìm thấy ở miền đông Châu Phi – trên độ cao lớn, ven biển Ấn Độ, Trung Mỹ và các đảo nhiệt đới (Cuba, Java và Philippines). Nitosol được xem là loại đất màu mỡ nhất trong các loại đất ở vùng nhiệt đới vì hàm lượng dinh dưỡng cao và cấu trúc thấm sâu.

Nitosol có tiềm năng rất tốt cho nông nghiệp. Về mặt vật lý, chúng tơi xốp, thoát nước tốt, có cấu trúc ổn định và khả năng trữ nước cao. Dễ dàng chịu tác động nông nghiệp, thậm chí ngay sau khi có mưa hoặc trong mùa khô, đất có thể được cày xới mà không gặp khó khăn lớn.

2.2. Đất Ferralsol

Nhóm đất đỏ vàng hay còn gọi là nhóm đất Feralit trong phân loại của FAO là đất phong hóa màu đỏ và vàng có màu sắc là kết quả của sự tích tụ các oxit kim loại, đặc biệt là sắt và nhôm (vì vậy chúng có tên là đất đỏ). Ferralsol chỉ chiếm dưới 6% bề mặt lục địa trên Trái Đất, và phân bố trên diện hẹp ở Tây Nguyên Việt Nam.

Ferralsol được hình thành trên các bề mặt địa chất ở vùng khí hậu nhiệt đới ẩm, với thảm thực vật rừng nhiệt đới phát triển trong trạng thái tự nhiên. Nhìn chung, đất Ferralsol phù hợp cho canh tác các loại cây công nghiệp như cà phê, cọ dầu, v.v… nhưng vì có độ phì nhiêu thấp nên cần bổ sung thêm vôi và phân bón.

2.3. Đất Acrisol

Nhóm đất xám, cùng với các loại đất đã nêu, đây là một trong 30 nhóm đất trong hệ thống phân loại của Tổ chức Nông lương (FAO) khá phù hợp cho canh tác cà phê Việt Nam. Vì đất Acrisol có thành phần nước, không khí và hữu cơ thấp hơn nên tính chất vật lý không thật sự thuận lợi cho canh tác cà phê. Vì vậy, để đảm bảo cho cà phê đạt năng suất cao, ổn định cần tăng cường áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm cải thiện khả năng giữ nước, độ thoáng khí của đất.

Hai thập kỷ qua đã chứng kiến sự gia tăng diện tích đất dành cho cà phê trồng trong bóng râm, nhưng đồng thời, sản lượng trồng cà phê không che bóng đã tăng gần như theo cấp số nhân. “Trồng trong bóng râm” hiện nay đề cập đến khoảng 24% diện tích đất được sử dụng để trồng cà phê. Con số này đã giảm so với 43% vào năm 1996.

Hãy là người đầu tiên chia sẻ bài đăng này!

Bài đăng mới

Máy Pha Cà Phê Espresso

Theo từ điển Merriam-Webster, Espresso được định nghĩa là “cà phê được pha bằng cách ép hơi nước hoặc nước nóng qua các hạt cà

Hạt Mịn (Fine)

Hạt cà phê là một ma trận ba chiều phức tạp của các sợi cellulose được phủ bằng dầu và các chất rắn khác. Những